Verloop van een mediation echtscheiding

bruggen bouwen

 

Het mediationtraject kan worden onderscheiden in een aantal fasen, die per onderwerp min of meer cyclisch worden doorlopen. Wilt u eerst meer weten over de kenmerken van mediation, kijk dan hier. Hieronder worden de fasen van het mediationtraject toegelicht.

Een aantal besprekingen

Er vindt een aantal gesprekken plaats van maximaal 2 uur, met telkens ongeveer 3 weken ertussen. De periode tussen de gesprekken wordt gebruikt om nadere informatie te verzamelen, met de kinderen te praten over de zorgregeling, een financiering te regelen voor de overname van de woning, de woning te koop te zetten, de inboedel te verdelen, verzekeringen te regelen, enz. Dat komt vanzelf wel aan de orde tijdens de besprekingen.

Het aantal benodigde gesprekken varieert sterk. Zijn de kwesties overzichtelijk (bijvoorbeeld geen kinderen, geen alimentatie) en/of hadden de partners de meeste afspraken al gemaakt, dan is soms één bijeenkomst voldoende. Zijn er ingewikkelde kwesties en is het voor de partners lastig om overeenstemming te bereiken, dan kan het soms behoorlijk uitlopen, tot wel 7 bijeenkomsten. Het merendeel van de mediationtrajecten vindt plaats in 3 à 5 bijeenkomsten gedurende 2 à 3 maanden.

Voorafgaand aan de mediation

Voordat u samen naar de mediator gaat, heeft u natuurlijk met elkaar over de scheiding gepraat.
Zijn er kinderen, dan heeft u samen gesproken over de zorgverdeling en heeft u misschien ook al (samen!) met de kinderen gepraat. En tot slot heeft u informatie verzameld die voor de echtscheiding van belang is. U vindt hier een overzichtelijk stappenplan voor deze fase.

Eerste gesprek

In het intakegesprek krijgt u uitleg over de mediation en wordt de mediationovereenkomst getekend. Daarin is opgenomen wat u van elkaar en van de mediator mag verwachten. De overeenkomst bevat ook een geheimhoudingsclausule om de vertrouwelijkheid te garanderen. Verder worden de personalia doorgenomen en worden alle stukken aan het dossier toegevoegd. Vervolgens wordt gestart met het gesprek.

Zijn er kinderen, dan is dat altijd het eerste onderwerp van gesprek. Uw kinderen zijn immers het belangrijkste. De zorgregeling wordt uitgebreid besproken. Soms komen direct afspraken tot stand maar het is ook mogelijk om er voor de volgende keer nog eens goed over na te denken. De bespreking van de kosten van de kinderen en de kinderalimentatie wordt nog uitgesteld, daarvoor is eerst meer informatie nodig over ieders toekomstige omstandigheden.

Vervolgens komt de woning aan de orde, meestal ook nog in het eerste gesprek. Dan worden vragen besproken als: wie neemt de huurwoning over, wordt de eigen woning verkocht, is er de mogelijkheid dat een van de partners de woning overneemt, is er een problematische restschuld, enz. Er worden afspraken gemaakt over het inwinnen van de benodigde informatie.

Tot slot wordt in de eerste bijeenkomst bekeken of de samenwoning nog wordt voortgezet of dat er afspraken moeten worden gemaakt over een voorlopige regeling over het gebruik van de woning en het voorzien in het levensonderhoud van de partners en van de kinderen.

Vervolggesprekken

In volgende bijeenkomsten komen de overige onderwerpen aan de orde, zoals:

  • afspraken over de woning
  • verdeling van de kosten van de kinderen en een eventuele kinderalimentatie
  • eventuele partneralimentatie
  • verdeling van de bezittingen en schulden
  • afwikkeling van eventuele huwelijksvoorwaarden
  • eventuele verrekening van een onderneming
  • pensioenaanspraken

Hoe komen de afspraken tot stand?

Tijdens de laatste bijeenkomst worden het ouderschapsplan en het echtscheidingsconvenant ondertekend. Tot dat moment zijn uw afspraken nog werkafspraken, dat wil zeggen dat u daaraan niet gebonden bent.

sporen

U kunt dus tijdens de besprekingen brainstormen, informeren wat de ander van u nodig heeft, een proefballonnetje oplaten, een voorlopig voorstel doen, voorlopige afspraken maken. U kunt ook van inzicht veranderen, bijvoorbeeld als gevolg van informatie die tijdens de besprekingen naar voren komt. Kortom, u heeft de vrijheid om met elkaar alle opties te onderzoeken zonder dat u daar direct aan vast zit. Van belang is dat u eerst goed bent voorgelicht, met elkaar al puzzelend komt tot afspraken die het beste bij uw beider situatie passen en dat u zo het totaalplaatje vorm geeft.

Daarna komt de fase van de afronding. En pas bij het zetten van uw handtekening komen de definitieve afspraken tot stand en bent u beiden gebonden aan hetgeen u heeft afgesproken.

Hoe verlopen de gesprekken?

Bij een mediation echtscheiding is er niet één doorgaande lijn. Er moeten meerdere kwesties worden geregeld en die zijn soms veelomvattend. Bij elke kwestie kunnen drie fasen worden onderscheiden, namelijk de exploratiefase, de onderhandelingsfase en de afsprakenfase.

  1. Soms neemt  dit per onderwerp maar een minuutje in beslag en soms vele uren, maar wel is van belang dat bij elk onderwerp alle drie de fasen worden doorlopen. 
  • Exploratiefase: is alle informatie voorhanden?
  • Onderhandelingsfase: zijn de belangen van beide partijen aan bod gekomen?
  • Afsprakenfase: zijn er duidelijke afspraken gemaakt?

Vaak verlopen de gesprekken per onderwerp enigszins cyclisch. Bij de onderhandelingen blijkt dat nog informatie ontbreekt en wordt teruggeschakeld naar de exploratiefase. Het schriftelijk vastleggen van de afspraken stagneert omdat een van partijen niet tevreden is met de uitkomst en er wordt opnieuw onderhandeld. Uiteindelijk zijn alle onderwerpen dan afgerond.

Hierna wordt elke fase toegelicht.

Exploratiefase

Het belang van de exploratiefase wordt vaak onderschat. De deelnemers zijn gespannen en willen snel doorsteken naar de uitkomst, bijvoorbeeld: we zetten de woning te koop. Maar het is van groot belang om eerst alle informatie voorhanden te hebben. Er is een behoorlijke onderwaarde, kan de woning eigenlijk wel worden verkocht?

Het verzamelen van informatie vergt soms tijd. Kan een financiering worden verkregen voor de woning? Wat zijn de rechten en plichten die voortvloeien uit heel oude huwelijksvoorwaarden? Wat is de auto waard? Zal de fiscus schenkingsrecht heffen als een van beiden wordt overbedeeld? De tijd tussen de afspraken wordt door de deelnemers gebruikt om hierover informatie in te winnen. En natuurlijk fungeert de mediator ook als vraagbaak.

gesprek

In deze fase wordt niet alleen feitelijke informatie verzameld, maar wordt ook stoom afgeblazen en is er ruimte voor emoties. Geprobeerd wordt om dat om te buigen naar de toekomst. Van "je was er nooit voor de kinderen!" naar "wat zou u willen dat uw ex-partner voor de kinderen gaat betekenen?" Dat klinkt eenvoudig en logisch, maar is het vaak niet. 

 

Er is immers soms veel gekwetstheid, boosheid en verdriet. Het vergt dan veel om daaruit te komen, maar het brengt u wel verder als u deze gevoelens een plekje kunt geven. Daarmee ontstaat de basis om in redelijkheid tot afspraken te komen. En vooral belangrijk: het verlicht uw hart, u kunt door met uw leven en het geeft ruimte om er te zijn voor uw kinderen in deze moeilijke periode.

Onderhandelingsfase

De onderhandelingen in mediation verlopen anders dan op een markt in een zuidelijk land: u biedt een fooi voor dat armbandje, de verkoper vraagt een vermogen, en dan komt daar wat uit. Of niet.

Bij mediation is het de bedoeling dat niet wordt onderhandeld vanuit eisen, maar vanuit belangen. En dan liefst vanuit gemeenschappelijke belangen. Dat is wel lastig, want u stelt natuurlijk beiden het belang van de kinderen voorop, maar soms is de invulling daarvan geheel tegengesteld, dus dat werkt dan niet.

Maar u kunt denken aan vragen als: wat zou uw voorstel u brengen? Is er een voordeel voor u bij het voorstel van uw ex-partner? Waar heeft u last van? Wat zijn uw zorgen bij bepaalde opties? Hoe kunnen die verminderen?

Wat heel constructief werkt, is openheid voor de wensen en zorgen van de ander. Dat betekent niet dat u zich daarnaar moet voegen, maar wel luisteren en proberen te begrijpen. Soms onstaat dan creativiteit om tot een oplossing te komen die veel brengt voor de een, zonder dat dit veel kost voor de ander.

brug

En tot slot doet wederkerigheid soms wonderen: ik zou jou eventueel wel hiermee tegemoet willen komen, als jij van jouw kant mij daarmee tegemoet komt.

En bedenk voordat het te laat is: als u iets nodig heeft van de ander, helpt het niet bepaald om flink ruzie te maken en die ander te overladen met verwijten.

Afsprakenfase: ouderschapsplan en echtscheidingsconvenant

Zijn alle afspraken gemaakt, dan legt de mediator die vast in een ouderschapsplan en een echtscheidingsconvenant. Dat wordt zo opgesteld, dat het u houvast geeft voor de toekomst, dat misverstanden zoveel mogelijk worden uitgesloten en dat het juridisch zoveel mogelijk "waterdicht" is.

ondertekenen


U ontvangt deze stukken natuurlijk eerst in concept-vorm. Aan de hand van uw opmerkingen wordt het concept aangepast. Bent u het eens over de inhoud van ouderschapsplan en echtscheidigsconvenant, dan wordt tot ondertekening overgegaan.


Echtscheiding

Uw werk zit er dan op. De mediator/advocaat dient voor u bij de Rechtbank een gezamenlijk verzoek echtscheiding in, met daarbij het ouderschapsplan en het echtscheidingsconvenant. Aangezien u het beiden eens bent, vindt geen mondelinge behandeling van het echtscheidingsverzoek plaats.

Kinderen van 12 tot 18 jaar

Zijn er kinderen van 12 tot 18 jaar, dan ontvangen zij een oproep van de Rechtbank. Uw kind wordt in de gelegenheid gesteld om aan de kinderrechter zijn of haar mening te geven over de zorgregeling. Is het kind 16 of 17 jaar, dan kan het ook een mening geven over de kinderalimentatie. Er kunnen ook andere onderwerpen rond de thuissituatie of de echtscheiding aan de orde komen.

Het gesprek met de rechter wordt (enigszins ongelukkig) aangeduid met de term "kinderverhoor". Het is maar een kort gesprekje, een minuut of 10. Uw kind hoeft niet te verschijnen bij de Rechtbank, hij/zij mag ook de brief terugsturen met een kort antwoord of zonder mening.

Hier kan uw kind zelf lezen of zien hoe het kinderverhoor verloopt.

download Download hier de korte versie van de informatiefolder Kinderverhoor

 

download

Download hier de lange versie van de informatiefolder Kinderverhoor

 

 

Zie hier een videofilmpje over het kinderverhoor. 
"Het is wel veel chiller dan dat ik verwacht had dat het zou zijn"

 



Beschikking Rechtbank en inschrijving beschikking Burgerlijke Stand

Ongeveer 3 tot 5 weken na het indienen van het echtscheidingsverzoek geeft de Rechtbank een schriftelijke uitspraak, die "beschikking" wordt genoemd. De Rechtbank spreekt de echtscheiding uit en bepaalt dat de inhoud van het ouderschapsplan en convenant, die worden aangehecht aan de beschikking, deel uitmaakt van de beschikking.

Het huwelijk is pas ontbonden op de datum dat de beschikking wordt ingeschreven in het huwelijksregister van de Burgerlijke Stand van de gemeente waar u bent gehuwd. U ontvangt van de mediatior/advocaat een inschrijvingsverzoek. Als u dat heeft ondertekend en geretourneerd, laat de mediator/advocaat direct de beschikking inschrijven. U ontvangt dan via de mediator/advocaat een kennisgeving van de gemeente van de datum waarop de beschikking is ingeschreven. Dat is de datum dat uw huwelijk is ontbonden en u officieel gescheiden bent.

Meer lezen over mediation?

U vindt hier meer informatie over diverse aspecten van de mediation, de taak van de mediator en de kosten van de mediation.

Vindt u het lastig om een keuze te maken tussen mediaton en een procedure met ieder een eigen advocaat? U hier een overzicht van de voor- en en nadelen van mediation. Aan de hand daarvan kunt u een weloverwogen keuze maken.

Vrijblijvend kennis maken met de mediator?

Het is van belang dat u beiden vertrouwen heeft in de mediator die uw echtscheiding begeleidt. Wilt vrijblijvend kennis maken? Dan kunt u het echtscheidingsspreekuur bezoeken: elke woensdag van 17.00 tot 19.00 uur op Bergstraat 2-B te Ede. U kunt daar zonder afspraak terecht.