Erkenning

papa

 

Wordt er tijdens het huwelijk een kindje geboren, dan is de echtgenoot van de moeder automatisch de wettelijke vader van het kind. Bent u niet gehuwd? Dan komt juridisch vaderschap tot stand door erkenning. 

Dit wordt geregeld in art. 1:203 e.v. BW.

 Wanneer, waar en hoe?

Voor de erkenning gaat u samen naar de Burgerlijke Stand van de gemeente. Dit kan op elk moment plaatsvinden:

  • ongeboren kindvoor de geboorte, de zogenoemde "erkenning van de ongeboren vrucht". Wordt er een meerling geboren, dan geldt de erkenning voor alle kinderen. De erkenning kan plaatsvinden in elke
    gemeente in Nederland.
  • tijdens de aangifte van de geboorte van het kind. De aangifte en erkenning dienen te gebeuren in de gemeente waar het kind is geboren. Als de moeder niet in persoon verschijnt, moet zij voor
    de erkenning schriftelijke toestemming geven.
  • op een later moment. Ook dan kan de erkenning plaatsvinden in elke gemeente in Nederland.
    Ook als een kind meerderjarig is, kan het nog worden erkend: er geldt geen maximum leeftijd voor het kind.

Bij de erkenning beslissen de moeder en de erkenner samen welke achternaam het kind krijgt: die van de vader of die van de moeder. De naamskeuze is alleen mogelijk bij het eerste kind van de erkenner en de moeder. Eventuele volgende kinderen krijgen dezelfde achternaam.

Het opmaken van de akte van erkenning door de gemeente is gratis. Een afschrift van de akte van erkenning kost € 10,- à € 15,-.

Vereisten

  • Is het kind jonger dan 16 jaar? Dan is de schriftelijke toestemming van de moeder vereist. Is het kind 12 jaar of ouder? Dan is ook de schriftelijke toestemming van het kind vereist.
  • De erkenner moet 16 jaar of ouder zijn en er mag tussen hem en de moeder geen bloedverwantschap bestaan die een huwelijksbeletsel zou zijn.
  • Erkenning is niet mogelijk als er al twee ouders zijn. Is het kind bijvoorbeeld tijdens het huwelijk verwekt door een andere man, dan kan deze man het kind niet erkennen. Is het kind geadopteerd door de vrouwelijke partner van de moeder, dan kan de biologische vader het kind niet erkennen.
  • Als de erkenner onder curatele staat wegens een geestelijke stoornis, is voorafgaande toestemming van de kantonrechter nodig. 

Het is geen vereiste dat de erkenner de biologische vader is van het kind.

Rechtsgevolgen van de erkenning

  • Bij erkenning ontstaat een juridische band tussen de vader vader en zoon
    en het kind: de familierechtelijke betrekking.
  • De vader is onderhoudsplichtig voor het kind totdat het kind
    21 jaar is.
  • Hij kan samen met de moeder het ouderlijk gezag krijgen
    over het kind.
  • Het kind wordt erfgenaam van de vader.
  • Na het verbreken van de relatie heeft de vader recht op
    omgang met het kind en op informatie en consultatie over het kind.
  • Het kind krijgt mogelijk de nationaliteit van de vader. Dit is afhankelijk van het recht van het land waarvan de vader de nationaliteit heeft.
  • De erkenning heeft gevolg vanaf het tijdstip waarop zij is gedaan. De erkenning heeft dus geen terugwerkende kracht vanaf de geboorte van het kind.

Overigens kan een biologische vader die het kind niet heeft erkend ook recht hebben op omgang met het kind, namelijk als er een nauwe persoonlijke band tussen hem en het kind bestaat. Hij kan ook worden aangesproken op een bijdrage in het levensonderhoud van het kind, namelijk via de vaderschapsactie (zie hier).

Geregistreerd partnerschap

Als een kind wordt geboren tijdens een geregistreerd partnerschap, hebben de geregistreerde partners automatisch het gezamenlijk gezag over het kind. Maar anders dan soms wordt gedacht, ontstaat niet automatisch het vaderschap. Ook dan is erkenning noodzakelijk.

Gehuwde vader

Is de vader gehuwd met een andere vrouw dan de moeder van het kind, dan kan hij het kind erkennen als

  • er tussen hem en de moeder een band bestaat of heeft bestaan die met een huwelijk op één lijn valt te stellen of
  • er tussen hem en het kind een nauwe persoonlijke betrekking bestaat.

Hiervoor moet een verzoek bij de Rechtbank worden ingediend. De rechter bepaalt of aan deze voorwaarden is voldaan. 

Internationale aspecten

Als de erkenner in het buitenland woont, moet hij in zijn woonland een akte van ongehuwd zijn aanvragen. Deze akte moet bij de erkenning aan de Burgerlijke Stand worden verstrekt.

Heeft de erkenner niet de Nederlandse nationaliteit, dan bepaalt het nationale recht van de erkenner of hij het kind kan erkennen. Hebben moeder en kind niet de Nederlandse nationaliteit, dan bepaalt het nationale recht van de moeder en het kind of vooraf schriftelijk toestemming nodig is.

De vader wil niet meewerken aan de erkenning, wat nu?

Dan kan de moeder een verzoek tot gerechtelijke vaststelling vaderschap bij de Rechtbank indienen (art. 1:207 e.v. BW). U vindt hier uitgebreide informatie over de gerechtelijke vaststelling vaderschap.

De moeder wil niet meewerken aan de erkenning, wat nu?

rechterVoor erkenning van een kind dat jonger is dan 16 jaar, is de toestemming van de moeder vereist. Wil de moeder deze toestemming niet geven, dan kan de man die het kind wil erkennen de rechter verzoeken om vervangende toestemming te verlenen. Voor deze procedure is bijstand door een advocaat verplicht. De rechter kan de vervangende toestemming verlenen als de erkenning de belangen van de moeder bij een ongestoorde verhouding met het kind of de belangen van het kind niet zou schaden, en de man de verwekker is van het kind.
Een spermadonor wordt niet beschouwd als verwekker.

Gezag?

Als een kindje binnen het huwelijk wordt geboren, hebben de beide ouders automatisch het gezag. Dat is bij erkenning niet het geval. De vader kan met de moeder het gezamenlijk ouderlijk gezag krijgen door samen een verzoek in te dienen bij de griffie van de rechtbank. Zie hier het aanvraagformulier. Het verzoek kan bij elke Rechtbank in Nederland worden ingediend. Sinds 15 juli 2013 kan het gezamenlijk gezag ook digitaal worden aangevraagd.

Het verzoek kan pas worden ingediend nadat het kind is geboren.

Duomoeders

Het is voor de vrouwelijke partner van de moeder thans niet mogelijk om het kind van de moeder te erkennen. De duomoeders zijn aangewezen op adoptie. Er is een "wetsvoorstel lesbisch ouderschap" aanhangig dat hierin verandering moet brengen: wetsvoorstel 33 032. Het wetsvoorstel is op
30 oktober 2012 aangenomen door de Tweede Kamer en ligt thans bij de Eerste Kamer, maar er lijkt weinig voortgang in te zitten. U vindt hier alle Kamerstukken en Handelingen van het wetsvoorstel.