Toevoeging van de Raad voor Rechtsbijstand

rvr logo

Indien zowel uw inkomen als uw vermogen onder een bepaalde grens ligt, kunt u in aanmerking komen voor een toevoeging. De overheid betaalt dan mee aan de kosten van uw advocaat of mediator en u betaalt zelf een vaste eigen bijdrage (en daarnaast eventuele kosten zoals griffierecht).

Uw advocaat of mediator kan de toevoeging voor u aanvragen bij de Raad voor Rechtsbijstand. Zie voor informatie www.rechtsbijstand.nl

Kom ik in aanmerking?

Hieronder kunt u zelf nagaan of u (waarschijnlijk) in aanmerking komt voor een toevoeging. Dat is vaker het geval dan wordt gedacht. Zo wordt bijvoorbeeld niet uitgegaan van uw feitelijke inkomen maar van uw fiscale inkomen. Dat is meestal lager, aangezien daarbij allerlei aftrekposten in aanmerking worden genomen zoals de hypotheekrente, alimentatie voor kinderen of ex-partner uit een eerder huwelijk en bij een ondernemer ook nog de zelfstandigenaftrek. 

Complexe regelgeving

Hieronder vindt u de daarvoor geldende regels. Zoals u zult merken, zijn deze tamelijk ingewikkeld. Tijdens het echtscheidingsspreekuur kan direct worden beoordeeld of u waarschijnlijk voor een toevoeging in aanmerking komt en hoe hoog uw eigen bijdrage zal zijn. Het echtscheidingsspreekuur is elke woensdag van 17.00 tot 19.00 uur (Bergstraat 2-B te Ede, zie hier voor meer informatie). Brengt u dan wel uw aangifte of aanslag inkomstenbelasting 2015 mee!

Peiljaar en inkomensbegrip

Het peiljaar voor uw inkomen en vermogen ligt twee jaar vóór het aanvraagjaar, dus in 2017 is het peiljaar 2015. Hoe hoger uw inkomen in het peiljaar, hoe hoger uw eenmalige eigen bijdrage. Voor het inkomen wordt uitgegaan van uw verzamelinkomen (ook wel belastbaar inkomen genoemd). Dat vindt u op uw aanslag of aangifte Inkomstenbelasting.

Gezinssituatie

Voor de inkomensgrens zijn er twee categorieën: A. alleenstaand, B. Gehuwd, samenwonend of éénoudergezin met minderjarig(e) kind(eren). Valt u in B, dan wordt het inkomen van u en uw partner bij elkaar geteld. Let op: het gaat om het inkomen in 2015 van uw huidige partner. Het is niet van belang of u in 2015 ook al met uw huidige partner samenwoonde.

Een uitzondering vormen echtscheidingszaken en beëindiging samenwoning: daarbij wordt het inkomen van uw partner buiten beschouwing gelaten. Zijn er geen minderjarige kinderen, dan geldt u als alleenstaand. Zijn er wel minderjarige kinderen, dan wordt u bij een echtscheiding of beëindiging samenwoning als alleenstaande ouder beschouwd als u bij de BRP (voorheen GBA genoemd) op hetzelfde adres staat ingeschreven als uw kind(eren). Dat geldt voor beide partners. Als u en uw partner nog bij elkaar wonen met uw kinderen (of in ieder geval bij de BRP op het zelfde adres staan ingeschreven), wordt u beiden beschouwd als alleenstaande ouders en valt u beiden met uw eigen inkomen in categorie B.

Inkomensnormen en eigen bijdrage per 1 januari 2017 [mediation)

Voor mediation geldt een lagere eigen bijdrage dan wanneer u ieder een eigen advocaat heeft. 
Voor de hogere inkomens is dit verschil zelfs aanzienlijk, vergelijk de tabellen hieronder.

  A. Alleenstaand B. Gehuwd, samenwonend, éénoudergezin
Verzamelinkomen 2015 t/m € 18.700 t/m € 26.400 t/m € 26.000 t/m € 37.300
Eigen bijdrage tot 4 uur € 53 € 53 € 53 € 53
Eigen bijdrage 4 uur of meer € 53 € 105 € 53 € 105

Inkomensnormen en eigen bijdrage per 1 januari 2017 [ieder een eigen advocaat) 

A. Alleenstaand   B. Gehuwd, samenwonend, éénoudergezin
Verzamelinkomen 2015 Eigen Bijdrage Verzamelinkomen 2015
t/m € 18.700 € 196 / € 340 *)
t/m € 26.000
€ 18.701 - € 19.400 € 360 / € 412 *) € 26.001 - € 27.000
€ 19.401 - € 20.400 € 514 / € 566 *) € 27.001 - € 28.300
€ 20.401 - € 22.300 € 669 / € 720 *) € 28.301 - € 31.500
€ 22.301 - € 26.400 € 823 / € 849 *) € 31.501 - € 37.300
Boven de € 26.400 Geen toevoeging Boven de € 37.300

*) Voor familiezaken geldt sinds 01-10-2013 een hogere eigen bijdrage dan voor andere zaken. Familiezaken zijn onder meer: echtscheiding, omgang, alimentatie, beëindiging samenwoning.
Het (hogere) bedrag rechts is de bijdrage voor familiezaken, het (lagere) bedrag links voor overige zaken. 

Vermogen 2017: toetsing bij aanvraag toevoeging

U heeft geen recht op gesubsidieerde rechtsbijstand als uw vermogen in het peiljaar (in 2017 wordt uitgegaan van peiljaar 2015) meer was dan het zogenoemde heffingsvrije vermogen. Dit bedraagt in 2015 € 21.330 per persoon. 

Voor AOW-gerechtigden geldt in 2015 een extra heffingsvrij vermogen van € 28.236 (bij inkomen € 0 t/m € 14.430), € 14.118 (bij inkomen € 14.431 t/m € 20.074), of € 0 (bij inkomen € 20.075 en hoger). 

Is uw inkomen of vermogen na 2015 sterk gedaald?

In 2017 wordt uitgegaan van uw inkomen en vermogen in 2015. Maar als uw inkomen en/of uw vermogen thans veel lager is, kunt u een verzoek doen voor peiljaarverlegging naar 2017. Uw advocaat of mediator kan u hierover inlichten.

Resultaatsbeoordeling en intrekking toevoeging

Als na afloop van de zaak blijkt dat het resultaat van de zaak voor u meer bedraagt dan de helft van het heffingsvrij vermogen, wordt uw toevoeging door de Raad voor Rechtsbijstand met terugwerkende kracht ingetrokken. Het resultaat van de zaak is het nettobedrag dat u ontvangt, bijvoorbeeld van uw ex-partner wegens overbedeling bij echtscheiding of uit de opbrengst van de verkoop van de echtelijke woning. De maandelijkse alimentatie wordt niet beschouwd als resultaat van de zaak.

Ook als u het geldbedrag nog niet ontvangen heeft maar er wel recht op heeft, wordt dit in aanmerking genomen. Dat is bijvoorbeeld het geval als het niet direct lukt om de woning te verkopen of als u pas over enkele jaren het uitkoopbedrag van uw ex-partner zult ontvangen. U heeft dan een vordering op een geldbedrag, en die vordering wordt beschouwd als resultaat van de zaak. Verder geldt dat niet van belang is waarom u het resultaat van de zaak krijgt.

Bij de resultaatsbeoordeling wordt voor de hoogte van het heffingsvrij vermogen uitgegaan van het jaar waarin de zaak eindigt. Daarvan is dus de helft (50%) vrijgesteld. In 2017 is het heffingsvrij vermogen € 25.000,- per volwassene. De helft hiervan is € 12.500,-. In 2017 geldt voor AOW-gerechtigden hetzelfde heffingsvrij vermogen (de ouderentoeslag is per 1-1-2016 vervallen).

Een voorbeeld resultaatsbeoordeling

Stel, u ontvangt als resultaat van de zaak € 13.000,-. In dat geval trekt de Raad voor Rechtsbijstand uw toevoeging met terugwerkende kracht in, omdat het resultaat van de zaak voor u meer bedraagt dan de helft van het heffingsvrije vermogen. Het is niet van belang dat de advocaatkosten hoger zullen zijn dan het bedrag waarmee uw resultaat van de zaak de resultaatsgrens overschrijdt.

Wat is het gevolg van de intrekking van de toevoeging?

Het intrekken van de toevoeging betekent dat u met terugwerkende kracht zelf de kosten van de advocaat of mediator moet betalen. Heeft de Raad voor Rechtsbijstand al een gedeeltelijke vergoeding uitgekeerd aan uw advocaat(-mediator), dan zal de Raad die vergoeding bij u in rekening brengen (dat gedeelte hoeft u dan niet meer aan uw advocaat of mediator te betalen).

Om niet voor verrassingen te komen staan, wordt door ons kantoor tevoren een duidelijke afspraak met u gemaakt over het tarief voor het geval de toevoeging wordt ingetrokken. Het is verstandig om hiervoor geld opzij te leggen.

Heeft een toevoegingsaanvraag nut als er vermogen is?

Ook als al op voorhand vast staat dat de toevoeging na resultaatsbeoordeling zal worden ingetrokken, heeft het toch zin om bij de aanvang van de zaak een toevoeging aan te vragen.

Op de eerste plaats is er een (misschien kleine, maar toch) kans dat de echtscheiding niet doorgaat doordat u zich verzoent. Het aanwezige vermogen wordt dan niet beschouwd als resultaat van de zaak en de toevoeging blijft in stand.

Op de tweede plaats ontvangt u van de Rechtbank een korting van ruim 70% op het griffierecht als aan u een toevoeging is verleend. Deze korting wordt niet teruggedraaid als de toevoeging wordt ingetrokken. Bij een mediation echtscheiding of beëindiging samenwoning betaalt u dan voor het griffierecht € 39,- in plaats van € 143,50 per persoon en als u ieder een eigen advocaat heeft is het griffierecht bij een echtscheiding € 78,- in plaats van € 287,- per persoon. Dit voordeel heeft u bij een toevoeging dus sowieso.

Tot slot

U kunt aan deze toelichting geen rechten ontlenen. 
De regelgeving voor toevoegingen is te vinden op www.rechtsbijstand.nl